Türkiye’de Kadınların Siyasal Sistemde Temsili: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Öncesi ve Sonrası

Özet

Demokrasilerin gelişimi ve devletlerin dönüşümü ile meydana gelen değişikliklerle birlikte siyasal sistemlerinde etkilendiği bilinmektedir. Kadınların siyasal sistem içerisinde tam anlamıyla var olmaları uzun zaman boyunca gecikmiştir. 19. yüzyılın sonlarında siyasal sistemde yer alarak seçme ve seçilme haklarını elde etmeye başlamışlardır. Türkiye’de ise kadınların siyasal hakları 1930 yılından itibaren verilmeye başlanmış ve 1934 yılında tam olarak seçme seçilme hakları verilmiştir. Türkiye, kadınlara siyasi hakların tanınması bağlamında dünya devletleri arasında öncü bir konuma sahiptir. Bu haklar neticesinde 1935 seçimleri sonrasında ilk defa kadınlar meclise girmiş ve böylelikle yasama organında kadınlarda yer almaya başlamıştır. 1971 yılında ise ilk defa bir kadın bakan hükümet kabinesinde yer alarak yürütme organında da kadınların temsiliyeti gerçekleşmiştir. Buradan hareketle çalışmada betimleyici istatistik yöntemi ve içerik analizi yöntemi kullanılarak Türkiye’de kadınların yasama ve yürütme organlarında Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi öncesi ve sonrası temsilinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.  Çalışmadan elde edilen bulgular ile Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yasama organında kadınlar 2011 yılına kadar %10 oranının altında yer aldığı, 2011 yılından itibaren bu oranın arttığı görülmüştür. Yasama organında kadınların temsiliyeti Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminden sonra 67. Hükümet döneminde ise Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesi olan %19,8 oranına ulaşmıştır. Yürütme organında ise kadınların Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde 66. Hükümet döneminde %12,5 oranında yer aldığı bunun dışındaki dönemlerde ise %10’un altında kaldığı tespit edilmiştir.