Avrupa Birliği ve Türkiye Özelinde Kadın İstihdamı Üzerine Bir Yorum

Özet

Bu çalışma Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye’de kadın istihdamını ve bu istihdamı etkileyen başlıca faktörleri belirleyerek bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışmanın ana hedefi kadınların çalışma yaşamına katılımlarını artırmaya yönelik politika önerilerine katkı sunmaktır. Çalışmada istihdam, işgücü ve işsizlik kavramsal olarak ele alınarak, kadınların ekonomik yaşama katılımı üzerinde tesiri olan faktörler tanımlanmıştır. Buna göre kadınların işgücüne hangi koşullarda yoğun katılım sağladığı, hangi koşullarda iş hayatından uzaklaştığı karşılaştırmalı bir bakış açısından değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Çalışma kapsamında eğitim düzeyi, çocuk sayısı, cinsiyete dayalı ücret farklılıkları, sektörler arası dağılım ve uluslararası anlaşmalar gibi faktörlerin kadın istihdamı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre gerek AB gerek Türkiye’de kadınlar erkeklere nazaran dezavantajlı konumdadır. Dolayısıyla kadınların bu konuda teşvik edilmesi gerekmektedir. Çünkü bulgular; kadınların, erkeklere kıyasla istihdam edilme noktasında geride kaldıklarını, daha fazla işsiz kaldıklarını, ev ve bakım işleri için oransız bir sorumluluğu üstlendiklerini, daha az sosyal korumaya sahip olduklarını, daha az girişimcilik rolü üstlendiklerini ve işe başlarken daha fazla olumsuzluklarla karşılaştıklarını göstermektedir. AB’de üst ortaokul seviyesinde eğitim almış kadınların yükseköğretim seviyesinde eğitim almış kadınlardan istihdam açısından önemli oranda düşük seviyede kaldığı görülmüştür. Türkiye bağlamında ise eğitim seviyesi yükseldikçe kadınların istihdam oranının arttığı net biçimde görülmüştür. Ayrıca çocuk sayısı ve bakım yükümlülüklerinin artışının istihdam üzerinde negatif etkide bulunduğu gözlemlenmiştir. Sektörel dağılımlarda ise kadınların mühendislik, teknoloji, bilim gibi alanlarda temsil oranı düşüktür. Bu kapsamda kadın istihdamının artması sadece ekonomik bir hedef değil aynı zamanda sosyal adalet açısından gerekliliktir. Bunun için eğitim fırsatları güçlendirilmeli, bakım hizmetleri kamusal nitelik kazanmalı, cinsiyete duyarlı bütçeleme/vergileme uygulamaları geliştirilmeli ve en önemlisi toplumsal cinsiyet temelli kalıplar karşısında kültürel dönüşüm sağlanmalıdır.